Sipas përllogaritjeve të Kombeve të Bashkuara, deri më 2050 do të kemi thuajse 1.5 biliardë të popullsisë globale që do të arrijë moshën 65 e më lartë. Shtimi i punësimit të të moshuarve mund të ketë ndikim shprehës në ekonomi. Ndërsa një raport i ri thekson se të gjitha moshat, përfshi 27% e të lindurve në vitet 1946-1964 (periudha e shtimit më të madh të popullsisë globale) duam më tepër trajnim për Inteligjencën Artificiale (IA). Kjo sipas OECD-së do të thotë që mbajtja në punë më gjatë e të moshuarve dhe të qenët më të shëndetshëm mund të kompensojë popullsinë në plakje dhe të rritë PBB-në globale.
Sipas Forumit Ekonomik Botëror kompanitë e mëdha globale janë përqendurar te punëtorët e të lindurve ndërmjet viteve 1997-2012 (ang: Gen Z), duke anashkaluar më të moshuarit, sidomos gratë të cilat më së shpeshti raportojnë ngacmime seksuale. Shumë të moshuar braktisin krahun e punës përgjithmonë për shkak të shëndetit të dobët, tepricës, kanë përgjegjësi të tjera etj. Kjo situatë mund të ndryshojë nëse përqendrohemi në të paktën katër çështje kyç: ujdi pune të përshtatshme, qasje në nxënie gjatë tërë jetës (sidomos në trajnimin për inteligjencën artificiale), sigurimin e paanësisë dhe parandalimin e sëmundjeve nëpërmjet promovimit të mirëqenies. Le t’i analizojmë shkurtimisht:
Ujdi pune të përshtatshme
Bizneset që ofrojnë orë të përshtatshme pune, pensionim në etapa dhe vende pune me gjysmëorar, u mundësojnë punëtorëve me përvojë të mbeten produktiv dhe të kursejnë para për vete. Madje Hulumtimi i Randshtadit i vitit 2025 thekson se përshtatshmëria është faktori më i rëndësishëm për njerëzit e moshës 50 deri 64 kur zgjedhin një punë të re. Varësisht industrive, ndikimi i kësaj mënyre të organizimit të punës pakëson qarkullimin e punonjësve për 25-45%.
Nxënia gjatë tërë jetës
Arsimimi i vazhdueshëm ndihmon që truri të mos zërë ndryshk, rrit punësueshmërinë dhe vetëbesimin. Sipas Raportit të Forumit Ekonomik Botëror për të Ardhmen e Punës 2025, deri më 2030, thuajse 59% e fuqisë punëtore globale do të ketë nevojë për rikualifikim ose përmirësim të aftësive për të përballuar ndryshimet teknologjike. Në këtë drejtim vërehet ngecja e të moshuarve, ndërsa gjeneratat e reja që përdorin IA-në janë shtuar duke arritur në 58%, kurse sipas hulumtimit global të Forumit Oliver Uajman (Wyman), gjeneratat e vjetra që nuk përdorin teknologjinë kanë arritur në 45%. Po ashtu është shtuar edhe dëshira për të mësuar IA-në, madje edhe te gjenerata e mesme (Gjen X). Problem shfaq qasja te mundësitë e nxënies.
Zbatimi i ligjit kundër diskriminimit
Edhe pse ka një numër ligjesh kundër diskriminmimit, moshimi është në rritje e sipër, e me këtë edhe përjashtimi digjital. Bizneset dhe qeveria mund të nxisin barazinë në vendin e punës nëpërmjet zbatimit të politikave të brendshme kundër diskriminimit të cilat mund të jenë: miratimi dhe zbatimi i mëditjes së barabartë dhe i masave të transparencës së pagesës dhe ofrimi i programeve të trajnimit dhe të mentorimit të cilat kërkohen nga të moshuarit.
Parandalimi dhe mirëqenia
Nëse shoqëria dëshiron që të moshaurit të mbeten në punës, atëherë drejtuesit e bizneseve dhe të qeverisë duhet të t’u ndihmojnë që të mbeten të shëndetshëm. Shërbimi i mjekësisë është përqendruar më tepër në sëmundjet, por jo edhe në parandalimin e tyre. Shtetet duhet t’u ndihmojnë të moshaurve të jenë të shëndetshëm duke bashkërenduar politika të kujdesit shëndetësor, të strehimit, të projektimeve urbane dhe të angazhimit social. Një projekt që ka këto synime tashmë është duke u zbatuar në Mbretërinë e Bashkuar. Shëndeti ynë i së ardhmes është duke u munduar të mbledhë pesë milionë njerëz për të zhvilluar mënyra të reja të parandalimit, gjetjes dhe të trajtimit të sëmundjeve. Projekti shpreson që të mblidhen të dhëna shkencore të cilat
do të ndihmojnë të dallohen shenjat e sëmundjeve, që më pas të ndërmerren masa parandaluese e shëruese.
